I LOVE YOU GOODBYE

TINALAKAY KO NOONG NAKARAANG POST na sa paglaganap ng pag-gamit ng Psychological Incapacity (Article 36 ng Family Code) bilang dahilan para mapawalang bisa ang isang kasal ay para na ring itong isang divorce kung tutuusin.

Pero hindi natatapos ang lahat diyan. May matindi pang probisyon ang Family Code natin na kung saan kinikilala – tama, “kinikilala” – ang bisa ng divorce sa ibang bansa at maaring pahintulutan ang isang Pinoy na mag-asawa ulit.

Interesado ka pa rin ba kahit ang post na ito ay hindi tungkol sa pelikula ni Gabby at Angelica?

Pwes, makinig ka:


Sa maniwala ka at sa hindi, at sa hindi inaasahang bagay, ang taong nagpalawig ng ganitong batas ay ang taong kilala bilang konserbatibo, tradisyunal at makaluma.

‘Yan ay walang iba kundi si Cory. Oo, ang babae na laging naka-yellow at ina ng demokrasya. Ang babaeng malapit sa simbahan at sanggang-dikit ni Cardinal Sin. Ang taong huling papasok sa utak mo kapag pinag-uusapan ang paksang hiwalayan o divorce. At saka, oo, nanay rin pala siya ni Kris.

Noong matapos ang EDSA Revolution noong 1986 ay hawak ni Cory ang Executive at Legislative Power, na walang pinagkaiba sa pinalitan niyang si Marcos. Dahil rebolusyunaryong gobyerno ay wala pang Kongreso noon at kaya ni Cory gumawa ng batas ng mag-isa.

Noong Hulyo 6, 1987, isa sa pinalabas niyang batas ay ang orihinal na Family Code bilang Executive Order No. 209, at kasama na dito ang Article 36 (Psychological Incapacity). At ilang linggo lang o noong Hulyo 17, 1987 ay pinalawig naman ang Executive Order No. 227 at isiningit ang isang pangungusap sa Article 26 ng Family Code na nag-sasabi:

“Where a marriage between a Filipino citizen and a foreigner is validly celebrated and a divorce is thereafter validly obtained abroad by the alien spouse capacitating him or her to remarry, the Filipino spouse shall have capacity to remarry under Philippine law.”

Isang pangungusap lang kung tutuusin, ngunit napakalaking epekto sa batas. Eto ang magpapakawala sa libo-libong Pinoy sa piling ng demonyo, este kanilang mga asawa. Dahil sa pangungusap na iyan ay kinikilala na ng batas ang divorce ng ibang bansa.

TEKA, bago lumalim ang ating paksa ay gusto ko munang linawin na sinasaklaw ng batas pampamilya (Family Law) ang isang tao kahit saan siya sa lupalop ng mundo naroroon. Ibig sabihin, kahit sinong Pinoy ay sakop pa rin ng ating Family Code kahit nasa US, Britanya, Saudi Arabia o Dubai — kahit nasa banyo ka, wala kang lusot.

Akala kasi ng mga kababayan natin na kapag nagpasakal sila sa kapwa nila Pinoy sa bansang may divorce tulad ng Amerika ay pwede na rin sila makakuha ng divorce. Hindi totoo yun kasi saklaw ka pa rin ng Family Code natin at sa Family Code ay walang divorce.

Kaya ang Article 26 na tinutukoy ko ay para sa mag-asawang Pinoy at dayuhan. Dati kasi kapag nakapag-asawa ang isang Pinoy ng dayuhan at kumuha ng divorce ang dayuhan ay pwede na siyang mag-asawa ng iba dahil sakop siya ng Family Law niya (ipagpalagay natin na pwede ang divorce sa bansa niya) at hindi ng Family Law ng Pilipinas, kahit dito pa sila kinasal. Samantalang ang asawa niyang Pinoy ay hindi pa rin apektado ng divorce dahil sakop pa rin siya ng Family Code natin at sa Family Code, tulad ng sabi ko kanina, ay walang divorce.

Mukhang hindi patas diba? Yung dayuhan ay laya na at pwede nang bumanat ng kahit sino at mag-asawa muli, samantalang ang kawawang Pinoy ay tali pa rin. Kaya dinagdag iyang isang pangungusap na ‘yan sa Article 26 para maging patas ang laban.

E papano kung nag-asawa ka ng kapwa Pinoy ngunit kinalaunan ay naging citizen ng ibang bansa, at kumuha siya ng divorce? Pwede ka na bang mag-painom dahil sa wakas ay laya ka na?

‘Yan ang sinagot ng Korte Suprema sa kaso ni  Cipriciano Orbecido III (G.R. No. 154380, October 5, 2005)

I LOVE YOU GOODBYE

Ang Pinoy na Si Cipri (na gagampanan ni Gabby Concepsion sa isip ninyo) ay kinasal sa kapwa niya Pinay na si Lady Myros (na gagampanan naman ni Angelica Panganiban) dito sa Pilipinas noong 1981 at nagkaroon silang dalawang anak (na tatawagan nating Kim Chiu at Derek Ramsay). Noong 1986 ay pumunta sa US si Lady kasama si Derek. Kinalaunan ay naging US citizen si Lady. Noong 2000, ay nalaman ni Cipri, mula sa kay Derek, na kumuha ng divorce si Lady sa US at nagpakasal muli kay Innocent Stanley (na ginampanan ni Manny Pacquiao, pasensya na hindi ko alam ang ibang cast ng “I love You, Goodbye) at kasalukuyang silang nakatira sa California bilang mag-asawa.

Lasenggero, sugarol at nambabae daw si Cipri kaya iniwan ni Lady. Ang totoo niyan ay hindi ito nakalagay sa mismong kaso at gawa-gawa ko lang yan para may conflict kahit papaano, but the rest is true.

Balik sa kwento….Dahil sa nakakuha na ng divorce si Lady at nakapag-asawa na nga sa US, ay dumulog si Cipri sa ating Korte upang payagan siyang legal na makapambabae, este, magkapag-asawa muli at ginamit niya ang Article 26 ng Family Code. Tulad ng isang magandang kwento ay syempre dapat may kontrabida. Diyan papasok ang Solicitor General…ang epal pagdating sa annulment at nullity of marriage.

Sabi ng Sol Gen, ang Article 26 daw ay para lamang sa mag-asawang Pinoy at dayuhan. Sa kaso ni Cipri ay pareho silang Pinoy ni Lady noong sila ay kinasal noong 1981 kaya hindi pwede gamitin ang Article 26.

Mali, iyan ang sabi ng Korte Suprema.

Ang reckoning point ng Article 26 ay hindi citizenship ng mag-asawa kung kelan sila kinasal kundi kung kelan nila nakuha ang divorce. Tulad ng kaso ni Cipri na kung saan si Lady ay US citizen na noong nakuha ang divorce ay dapat payagan na rin magpakasal si Cipri muli sa iba tulad ni Lady.

(Bago kayo magbunyi, ipatuloy niyo muna ang pagbabasa.)

Ngunit, subalit, datapwat, …hindi pa rin pinayagan si Cipri na makapag-asawa muli hindi dahil sa Article 26 kundi dahil hindi niya napatunayan na:

1)      Isa nang US Citizen si Lady. Hindi porket sinabi ni Cipri na US citizen na si Lady ay tatanggapin na agad ng korte ito. Neknek mo Cipri, magpakita ka muna ng katibayan o dokumento, sabi ng Korte (one who alleges a fact has the burden of proving it and mere allegation is not evidence, ‘yan ang tamang sabi ng Korte Suprema).

2)      May divorce law sa bansa ni Lady at pinapayagan si Lady mag-asawa muli ng iba – Alam ko na obvious na may divorce sa US pero hindi kasi automatic na kikilalanin ng ating korte ang batas ng ibang bansa at dapat pa rin patunayan, ang tawag diyan: Judicial Notice.

3)      At syempre, dapat ipakita ni Cipri ang mismong duly consularized divorce decree ni Lady.

Kaya ‘yan, kung nakapag-asawa kayo ng Pinoy na citizen na ng ibang bansa at kumuha siya ng divorce doon ay pwede na rin kayo mag-asawa muli rito dahil kikilalanin ng batas natin ang divorce na yun. Pero dapat kumpletuhin muna ang dokumento na nabanggit sa itaas at mag-file ng petition sa korte para huwag matulad sa kaso ni Cipri na na-dismiss dahil sa technicalities.

Kung hindi umubra ang Article 36 sa inyo, subukan ninyo ang Artcile 26. Kaso magastos, kukuha ka muna ng citizenship sa ibang bansa para lang makipag-divorce. Sabi ko sa inyo, mahal pa makipaghiwalay kesa magpakasal kaya isiping mabuti bago pumasok dito.

—————————–

When two people decide to get a divorce, it isn’t a sign that they “don’t understand” one another, but a sign that they have, at last, begun to.” – Helen Rowland

7 responses to “I LOVE YOU GOODBYE

  1. aww.. sayang naman.. Holy Family Sunday pamo ngayon.. anyway.. nice post.. another one in the books! galing talaga..

  2. ka clear nga..ganun pala yun..kakasal ko lang eh..hayz..be responsible na lang erased temptation..gara tlaga blog na to..panay halungkat ko pa ng topic..bagong bago!!!!

  3. Hmmm ganitong ganito rin ung explanation ng prof ko dati. Pero mas clear ko naintindihan dito sa blog mo.

  4. You mean to say if nakuha ko na citizenship ko dito, puede ko na idivorce husband ko dito? Kaya lang antagal pa nun eh… I don’t want to wait that long… Nyahehehe…